Koloniseren is profiteren

Vanaf 1634 vallen Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius en Sint-Maarten onder het Koninkrijk der Nederlanden. Lange tijd werden de eilanden gebruikt voor zoutwinning en als handelsplaats van slaven. Na de afschaffing van de slavernij bleven de eilanden onder Nederlands bewind vallen. Pas na de Tweede Wereldoorlog kregen de eilanden langzaam meer zelfstandigheid. Aruba, Curaçao en Sint-Maarten zijn inmiddels zelfstandige landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Zij hebben in principe geen banden meer met Nederland, behalve dat zij zo nu en dan (financiële- of veiligheids)steun krijgen van Nederland. Denk hieraan aan hulp met het opbouwen van het eiland na orkaan Irma. Bonaire, Saba en Sint-Eustatius zijn sinds 2010 bijzondere gemeenten en worden samen Caribisch Nederland genoemd. De drie eilanden zijn openbare lichamen binnen de Nederland. Dit betekent dat er door Nederland meer controle over kan zijn. Het zijn immers geen aparte landen. De afgelopen jaren kwamen regelmatig berichten in het nieuws dat besturen faalde en er veel corruptie en criminaliteit is op de eilanden. Het gebrek aan goed bestuur, de corruptie en criminaliteit gaan ten koste van de welwillende burger, zowel van de eilanden als van Nederland. De eilandbewoners die niet mee doen aan de corruptie leiden er onder en Nederland moet de eilanden financiële hulp blijven bieden.

Laten we beginnen met het voornaamste probleem op de eilanden. Bestuurders en politici zijn corrupt. Zonder deals te sluiten en wat geld te schuiven, ben je nergens. Een voorbeeld hiervan is de leider van de regeringspartij van Sint-Maarten. Hij werd in februari 2019 door het Nederlandse Team Bestrijding Ondermijning (TBO) gearresteerd vanwege mogelijke betrokkenheid bij een corruptiezaak. Hij zou steekpenningen hebben aangenomen en geld hebben witgewassen. Om dit even naar Nederland te halen; dit is alsof Klaas Dijkhof of Mark Rutte wordt opgepakt vanwege witwassen en fraude. Nederland zou dan op zijn kop staan. In een artikel van Caribisch Netwerk NTR reageerden geïnterviewden iets koeler: ‘We zijn één familie op Sint-Maarten en we blijven altijd achter onze familie staan. Wat er ook gebeurt.’. Ook wordt door een geïnterviewde het verwijt gemaakt dat Nederland eerst eens zijn eigen corruptie op moet lossen. Deze reactie laat zien hoe de inwoners van Sint-Maarten door lokale politici zijn misleid. Zowel vanuit mijn persoonlijke ervaringen op Sint-Maarten als uit het interview haal ik het beeld dat Sint-Maarten inderdaad één familie is. Iedereen kent elkaar en iedereen doet mee aan de corruptie. Probeer je hier tegenin te gaan, dan staat er morgen een groepje gewapende mannen voor je deur. Dit is ook de reden dat het niet lukt om de corruptie te bestrijden. Het is dweilen met de kraan open. Een soortgelijk voorbeeld uit Aruba; 40 bedrijven zijn betrokken bij omkoping van de Minister van Arbeid. Hij was destijds de enige met een bevoegdheid om buitenlandse werknemers toe te laten. De lokale bedrijven hadden hem zelf benaderd met een zak geld in ruil voor goedkope buitenlandse werknemers. Ondanks dat  Arubanen zelf geen werk konden vinden, achtte hij het nodig om werknemers van buiten toe laten.

Bij de bijzondere gemeenten gaat het niet veel beter. In 2018 werd, wegens ernstig wanbestuur, de eilandraad (gemeenteraad) van Sint-Eustatius door Nederland ontbonden. Mensen werden gediscrimineerd, geïntimideerd, bedreigd en er was financieel wanbeheer. Dit alles om persoonlijke macht van een aantal bestuurders te vergroten of behouden. De democratie werd ontnomen en de gezaghebber en de gedeputeerden van het eiland werden afgezet. Het bestuur is overgedragen aan een Nederlandse regeringscommissaris. Op Bonaire heeft Nederland ook ingegrepen. Er was hier, net als op Sint-Eustatius, sprake van financieel wanbeheer en gebrek aan capabele bestuurders.

Langzaam wordt mijn eigen vermoeden bevestigd; ze maken er een potje van. Dit soort corruptieschandalen hoort niet thuis in het Koninkrijk. Niet in Nederland en niet op de eilanden. Heeft het Koninkrijk der Nederlanden dan geen verantwoordelijkheid en zorgplicht voor deze burgers? Zou het dan voor de bewoners van de eilanden niet beter als zijn de eilanden volledig onder Nederlands bestuur vallen? De eilanden worden dan voor altijd normale gemeenten in Nederland. Zo kunnen de financiën indien nodig door de Nederlandse overheid op orde worden gebracht, heeft een select groepje corrupte bestuurders geen macht meer over het hele eiland en kunnen de eilanden zich écht gaan ontwikkelen. Dit is nodig, omdat de eilanden (door corruptie) zelf niet in staat zijn de corruptie op te lossen en weg te houden.

Los van een oplossing voor al het wanbestuur en de financiële puinhopen, kan het voor de eilanden meer goeds brengen als zij normale Nederlandse gemeenten worden. De eilanden worden dan onderdeel van de EU en zijn interne markt. Dit zou betekenen dat bijvoorbeeld Sint-Maarten in het geval van schade door een zware orkaan, aanspraak kan maken op noodgelden van de EU. Na orkaan Irma kon Saint-Martin (Franse kant) dit wel, terwijl Sint-Maarten dit niet kon. Een lidmaatschap van de EU zou ook kunnen helpen bij het reduceren van kosten en stimuleren van export. Denk hierbij aan geïmporteerde boodschappen en kleding, maar ook energie- en watervoorzieningen. Nu moeten de eilanders maandelijks een dag in de rij staan om de elektriciteit te betalen en dan is het nog maar de vraag hoe vaak er daadwerkelijk stroom is. Het zou een stuk makkelijker zijn als er betrouwbare infrastructuur door Nederland wordt aangelegd en onderhouden. Hetzelfde geldt voor de drinkwatervoorzieningen. Water uit de kraan kun je er niet drinken. Alles wordt nu uit plastic flessen gedronken. Leg een Nederlandse waterzuivering neer en de inwoners kunnen ineens uit de kraan drinken. Dit soort basale dingen, waar wij in Nederland aan gewend zijn en soms denken dat iedereen in de wereld dit heeft, zijn op de eilanden slecht geregeld. Het leven van de inwoners wordt een stuk makkelijker als dit door capabele, niet corrupte bestuurders wordt geregeld. Los van de eerste levensbehoeften kan een EU-lidmaatschap ook het toerisme ten goede komen. Dit is voor een groot deel van de eilanden de motor van de economie. Als de eilanden normale gemeenten worden, wordt het voor alle EU-burgers mogelijk om met een ID-kaart naar Caribisch Nederland te reizen. Dit maakt het makkelijker om er op vakantie of zakenreis te gaan, wat de economie weer stimuleert. Bedrijven kunnen er ook makkelijker nieuwe vestigingen oprichten. Voor de EU heeft het ook voordelen. De EU krijgt er namelijk een stuk territorium aan de andere kant van de wereld bij. Al met al gaan de eilanden en de inwoners er op vooruit. Dit is een prachtige gelegenheid om de verwaarloosde banden tussen de eilanden en Nederland aan te halen.

Die verwaarloosde banden zijn dan ook de reden dat inwoners van de eilanden wellicht niet zitten te wachten op een Nederlandse overname. Jarenlang heeft Nederland zich niet om de eilanden bekommerd en nu wil het ineens het bestuur overnemen. Ik zou mij voor kunnen stellen dat eilandbewoners daar niet op zitten te wachten. Ineens kun je geen afspraken meer maken met vriendjes en moet iedereen netjes zijn of haar belasting betalen. In ruil daarvoor krijg je een overbureaucratisch regime, waar je bij het plaatsen van een stoel in de tuin al bijna een vergunning aan moet vragen. De Caribische cultuur verschilt enorm met die van Nederland. Hierdoor zouden spanningen tussen de bewoners en het bestuur (of Nederland) hoog op kunnen lopen. Het wekt al snel de indruk dat de eilanden weer gekoloniseerd worden. Ik wil expliciet aangeven dat dit niet de bedoeling is van de overname. Het doel is om het welzijn van de burgers te verbeteren door structuur en degelijk bestuur aan te brengen. De eilanden worden onderdeel van de Nederlandse identiteit en andersom. Het is dus niet zo dat het bestuur over wordt genomen, om vervolgens alle eilanden leeg te trekken en weer achter te laten.

De andere keuze die de eilanden hebben is volledige onafhankelijkheid. Het is niet acceptabel dat de eilanden financieel willen profiteren van Nederland, maar geen significante bijdrage kunnen leveren aan het verbeteren van de cultuur en houding van de eilanden. Het is of het een, of het ander. Of volledig Nederlands, of volledig onafhankelijk. Laten we eens kijken naar de onafhankelijkheid. Als de eilanden het Koninkrijk verlaten en zelfstandige landen worden, is het niet meer mogelijk om vanuit Nederland corruptie en wanbestuur tegen te gaan. Er wordt geen geld meer geschoven vanuit Nederland, waardoor er toch al snel een geldtekort zal ontstaan. Op Curacao zal een ander probleem ontstaan. De Venezolanen hebben namelijk ooit met Nederland afgesproken dat zij Curacao vriendelijk zullen overnemen als wij vertrekken. De vraag is of dit gewenst is. Naast Venezuela zal China ook op de loer liggen. De laatste tijd heeft China aan verschillende (bijna) failliete eilanden in de Grote Oceaan enorme leningen verstrekt, die niet terugbetaald kunnen worden. Daar zijn de economieën van de eilanden te klein voor. Conclusie; China is goed in Risk. Het heeft er een paar landjes bij op een zeer strategische plek. Voor de geopolitieke situatie van Nederland en de EU zou het dus geen goed idee zijn om de eilanden zelfstandig te laten worden. De economieën zijn te klein, waardoor ze uiteindelijk failliet gaan en overgenomen worden door ongewenste partners.

Iedereen weet natuurlijk dat dit idee nooit uitgevoerd gaat worden. De bestuurders op de eilanden gaan er nooit voor stemmen, omdat zij zelf corrupt zijn en daarmee hun eigen bestaan onderuit halen. Nederland gaat dit ook niet uitvoeren, omdat het té gevoelig ligt. Het koloniale verleden komt naar mijn mening te snel om de hoek kijken. Wat nou als we wel het beste met het eiland voor hebben en ze echt willen helpen? Het zou voor beide voordelig zijn om het onder Nederlands bestuur te laten vallen. Infrastructuur kan met Nederlandse potjes verbeterd worden, de gezondheidszorg wordt goed geregeld en corruptie kan worden aangepakt. Voor Nederland zijn er ook genoeg voordelen. Toerisme wordt makkelijker, we hoeven niet meer onbeperkt geld te schuiven zonder er iets voor terug te krijgen en we hebben er als EU weer een stukje territorium bij. Een win win situatie.

Disclaimer: dit stuk is geschreven met de beste intenties. De ernst van het koloniale verleden wil ik niet afdoen. Het doel van dit stuk is om je aan het denken te zetten over of wij onze verantwoordelijkheid naar de mensen op de eilanden wel nakomen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *