Directe inspraak voor burgers, net als in Zwitserland

Directe inspraak voor burgers, net als in Zwitserland

Vijf juni jongstleden mochten de Zwitsers voor de tweede keer dit jaar naar de stembus. Op het stembiljet konden de kiesgerechtigden over vijf zaken hun mening uitten. Waar Nederland op zes april sinds elf jaar eindelijk weer een referendum hield, houden de Zwitsers elk jaar zo’n elf referenda. En dan hebben we het nog niet eens over de mogelijkheden op kantonnaal(provinciaal) en lokaal niveau. Door moderne technologieën is de tijd inmiddels rijp om dit systeem ook in Nederland toe te passen.

De vraag naar referenda is al langer gestegen. het is niet voor niets dat nieuwe referendalievende partijen als UKIP, de AfD, de PVV, Front National en de vijfsterrenbeweging de afgelopen jaren een enorme groei doormaken. Interessant is dat de referendalievende partij in Zwitserland al zeventien jaar lang de grootste partij van het land is. Wat dat betreft loopt het land dus al een anderhalf decennium op Europa voor.

De wijze waarop de Zwitsers hun referenda houden is ook een stuk beter dan hoe het Oekraïne-referendum is georganiseerd. In Zwitserland zijn er slechts 50.000 handtekeningen nodig om een correctief referendum te organiseren. Omgerekend naar bevolkingsomvang zou dat voor Nederland dus moeten uitkomen op 100.000 handtekeningen. Ons parlement heeft de drempel voor correctieve referenda echter veel hoger gesteld, namelijk op 300.000. Duidelijk is dus dat burgers in Zwitserland het correctief referendum veel makkelijker kunnen aangrijpen.

Naast correctieve referenda kunnen de Zwitsers ook met eigen initatieven komen. Er zijn 100.000 handtekeningen nodig om een eigen initiatief te lanceren. In Nederland bestaat er iets wat we burgerinitiatief noemen, maar daar hebben we vrij weinig aan. Met 40.000 handtekeningen kan men er enkel voor zorgen dat het parlement een bepaald thema behandelt. Wanneer de meeste partijen niks voor verandering voelen zal er dan ook geen verandering plaatsvinden. Dat zagen we al bij de burgerinitiatieven over de EU van Thierry Baudet en over de Farao van Arjen Lubach.

Is het Zwitserse model perfect? Nee, natuurlijk niet. Maar het is het enige land ter wereld waar de bevolking op nationaal niveau direct over zaken mag mee beslissen. Democratie betekent immers dat het volk de baas is. De beste actor die ons volk kan vertegenwoordigen is natuurlijk het volk zelf en niemand anders. Iedere democraat zou dus per definitie voor directe inspraak van de burgers moeten zijn.

Tegenstanders van referenda verschuilen zich vaak achter het argument dat er bij een referendum alleen ja of nee kan worden gestemd. Grappig is wel dat de parlementariërs ook alleen ja of nee kunnen stemmen voor voorstellen die worden ingediend. Politici onderhandelen weliswaar over wetsvoorstellen, maar dat gaat enkel op voor de parlementaire commissies en niet voor het hele parlement. De meeste volksvertegenwoordigers kunnen daardoor enkel stemmen en niet praten over nieuwe wetten. Bovendien komt de chief whip om de hoek kijken. Deze chief whip heeft als taak ervoor te zorgen dat parlementariërs met de partijlijn meestemmen. Volksvertegenwoordigers hebben dan niet eens een keuze.

Daarnaast is het argument dat gewone burgers te dom of niet goed genoeg geïnformeerd zijn ook niet meer serieus te nemen. Door moderne technologieën kunnen burgers veel beter geïnformeerd worden. Erg ironisch is dat er bij verkiezingen nooit wordt gezegd dat de gewone burger niet bekwaam genoeg is voor de politieke beslissingen. Politici worden gezien als bekwamer, maar zij zijn niet eens gekozen op basis van bekwaamheid. Hun mandaat is enkel aan stemmen verbonden. Het argument van bekwaamheid kan meteen de prullenmand in.

Hoog tijd dus om het referendum in te voeren. Ons huidige systeem van ‘representatieve’ democratie past niet meer binnen deze tijd. Het is een negentiende-eeuws concept wat begint te slijten. Steeds meer burgers verliezen vertrouwen in politieke partijen en stemmen daarom op de referendapartijen. Laten we deze burgers dan ook een stem geven en eindelijk de ware vorm van democratie invoeren.

Dit artikel is geschreven door Tim Sikkema

[recent_post_slider design=”design-4″]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *